پژوهشکده حکمت معاصر
گروه حکمت معاصر
پایاننامه دکتری حکمت متعالیه
«حس» در عرفان ابنعربی
استادان راهنما:
دکتر سید محمد تقی چاوشی
دکتر هادی وکیلی
استاد مشاور:
دکتر مهدی بنائی جهرمی
استادان داور:
دکتر نصرالله حکمت
دکتر مهدی معین زاده
دکتر مریم صانع پور
پژوهشگر:
مهدی صدفی
سه شنبه، 16 آذر ساعت 9 صبح، پژوهشگاه علوم انسانی، خ کردستان، ساختمان فرهنگ، سالن پژوهش
چکیده رساله:
محورِ عمودیِ عالم و تقسیمبندی بالا و پایین همواره با نگاه اسطورهای و فلسفی بشر آمیخته بوده است. چهبسا افلاطون نخستین کسی باشد که توانست با پُر رنگ کردن مرز بالا و پایین، نقش کانونی در ترسیم فلسفی عالم داشته باشد. در فضای فلسفۀ اسلامی به تَبَع سنت افلاطونی-ارسطویی آنچه قدر داشته و بر صدر نشسته «عقل» بوده است و «حس» همواره ذیل آن تعریف شده است. بنابراین سخن از «شرف حس بر عقل» در فضای فلسفۀ اسلامی و عرفان نظری، خرقِ اجماعی است که به آسانی درک نمیشود. ابنعربی با ردِّ نظرِ مشهور و طرحِ «شرف حس بر عقل» زمینه را فراهم میکند تا در نهایت با عبور از «وضعیت دوگانۀ حسوعقل» به یگانگی «حس» و تشریفِ تماموکمالِ آن دستیازد. بهرهگیری از زبان حسّی و محدودگرای عربی همراه با بازگشت به سرچشمههایِ زبانیِ وحی در پیوند با شهود بیواسطۀ حسی، همراه با تقلبات قلبی، نشان از جهان تجلیات دارد که متفاوت با یافتههای نظری است.
پژوهش حاضر ابتدا به راهوروش ویژۀ ابنعربی و منطق سهگانه او میپردازد که باعث تولید سهگانههای «حق، اعیان ثابته، کون»، «حس، عقل، حساصیل» و ... میشود. سپس به طرح «عقل» به مثابه گفتمان قالب در فضای عرفان نظری و فلسفۀ اسلامی میپردازد و با عبور از آن به نگرش ویژۀ ابنعربی به «حس» میرسد. ابتدا «حس» در تطبیق با «عقل» و تعقیبِ نظرِ «شرف حس بر عقل» عرضه میشود و سپس با عبور از این نظر، طرح جهانی یکپارچه ترسیم میشود. انسان در این جهان جملگی «حس» است که عین حقتعالی است. در این وضعیت، انسان به سکوت دعوت میشود، علمش با «حیرت» همراه است و حالتش «فنا»ست که از احوال «عدم» است.
هستی ابن عربی...ما را در سایت هستی ابن عربی دنبال میکنید
برچسب: جلسه دفاع دکتری,جلسه دفاع از رساله دکتری,جلسه دفاع از پایان نامه دکتری, نویسنده: بازدید: 28