هستی ابن عربی

تقریر برهان صدیقین علامه طباطبایی (ره) را در نیم خط می شود نوشت: «وجود ضرورت ازلیه دارد.» فکر کنم نیم خط هم نشد! تجربه متافیزیک از یونان باستان الی زماننا هذا، پشت نیم خط موج می زند. ملاصدرا در پاورقی اسفار ج6 ص 14 می گوید: «الوجود -کما مرّ- حقیقه عینیه» و علامه پاورقی می زند و می گوید مگر می شود آدم با شعور این «واقعیت» را نفی کند و بگوید واقعیتی در کار نیست و بگوید واقعیت اشیاء موهوم است. همین جمله هم یا واقعی است یا واقعی نیست و صاحب این جمله هم به واقعیت جمله خودش نظر دارد وگرنه حرف مفت نمی ...

در متافیزیک واقعیت و حقیقت یکی است؛ همان امری که پیش ما نهاده شد و آن را درک می کنیم. حال این امر در جواهر محسوس نهفته باشد یا در جواهر معقول. به هر روی آنچه برای ما واقعی است حقیقی و آنچه حقیقی است واقعی. انسان، جهان و خدا اموری حقیقی و واقعی هستند. بنابراین این مطلب گویی به عنوان یک اصل متعارف در متافیزیک پذیرفته شده است.اما در عرفان مطلب کاملاً طور دیگری است. آنچه پیش روی انسان است و او درک می کند، همان امرِ واقعیِ متافیزیک، موهوم است. جهان برای انسان موهوم است، خود انسان نیز موهوم است. حقیقت...

در عرفان این گزاره را داریم: «الموحد لا یوحِّد» یعنی موحد، توحید نمیکند، زیرا توحید از صفات موحّد نیست، موحد کثرات را نمیگیرد یکی کند یا به یکی بازگرداند. اصلاً وجود جناب موحد خود با وحدت سازگار نیست، همچنین همچون سوژه نیز نیست که جوهر ندارد و خلأ است، اما وحدت و جمع میکند. اصولا وحدت با جمع سازگار است، یعنی یا کثرات را یکی کردن، یا بساط کثرات را جمع کردن که هیچکدام با توحیدِ موحّد سازگار نیست، از این رو عرفا می گویند که موحّد دروغگوست.از طرفِ دیگرِ ماجرا یا رویِ دیگر ِ سکه، فلسفه کارش توحید است...

تقریر برهان صدیقان علامه طباطبایی (ره) را در نیم خط می شود نوشت: «وجود ضرورت ازلیه دارد.» فکر کنم نیم خط هم نشد! تجربه متافیزیک از یونان باستان الی زماننا هذا، پشت نیم خط موج می زند. ملاصدرا در پاورقی اسفار ج6 ص 14 می گوید: «الوجود -کما مرّ- حقیقه عینیه» و علامه پاورقی می زند و می گوید مگر می شود آدم با شعور این «واقعیت» را نفی کند و بگوید واقعیتی در کار نیست و بگوید واقعیت اشیاء موهوم است. همین جمله هم یا واقعی است یا واقعی نیست و صاحب این جمله هم به واقعیت جمله خودش نظر دارد وگرنه حرف مفت نمی...

یکی از مهمترین پرسش های فلسفی عرفان این است که در یافتِ عارف از حقیقت هستی یا خداوند متعال، این یافت عارف به چه چیز دسترسی دارد و تعیّنات عارف و شرایط زمانی و مکانی او چه دخلی در این ماجرا دارند؟ مقالۀ راندولف ت. دبیل به طور مفصل به این مطلب می پردازد که ترجمه و تلخیص کردم: لینک دانلود: فلسفۀ عرفان: ذات گرایی یا ساخت گرایی...

ابن عربی در فصوص الحکم می گوید: و قد ذكرنا في الفتوحات أن الأثر لا يكون إلا للمعدوم لا للموجود، و إن كان للموجود فبحكم المعدوم: و هو علم غريب و مسألة نادرة. یعنی اثر فقط برای معدوم است و نه موجود و اگر هم برای موجود است، به حکم معدوم است. این حرف خیلی مهم است. برای همین تاکید می کند که در فتوحات مکیه ذکر شد. علمی غریب و مساله ای نادر است. ابن عربی تنها ذات حق را می شناسد و او نیز اثر ندارد. جمله " لا موثر فی الوجود الا الله" دقیق نیست، زیرا غیر او نیست که در آن اثر بگذارد. وجود نیز در ادبیات اب...

مقالۀ «عرفان نظری و عرفان شهودی در مدرسه حکمی آیت الله جوادی آملی» در شماره 23 مجله علمی-پژوهشی حکمت اسراء انتشار یافت. xa0 چکیده: آیتالله جوادی آملی بهتبع استاد خود، علامه طباطبایی، با تحلیلِ عینِ ربط بودن معلول به علت، ماهیت را به مفهوم بازمیگرداند؛ ازاینرو خارجی بودن ماهیت را به عرض وجود، که در کلام ملاصدرا است، سخنی مقدماتی و تعلیمی میداند؛ پس آنچه متن خارج را پُر کرده، فقط وجود است که با علم حضوری شهودی اتصالی در مشهد نفس عارف قرار میگیرد. این علمِ شهودیِ عرفانی، عبور از علم و رسیدن به نفس ...

رساله دکتری را با عنوان"«حس» در عرفان ابن عربی" به پایان رساندم. امید به خدا در پاییز دفاع می کنم. به زودی برخی بخش های آن را خدمت دوستان گزارش می کنم.xa0 تقریباً پایان نامه را بدون کمک از هیچ منبع دست دومی نوشتم، زیرا منبع دست دوم مناسبی برای نوشتن رساله از دوران ابن عربی تا زمان حاضر وجود نداشت. غلبه نگاه افلاطون گرایی بر فلسفه به شدت نگرش ابن عربی را به محاق می برد. از قسمت های زیبای پایان نامه «جدال عقل و حس» است. عقلی که همواره در طول تاریخ عرفان نظری خواسته «شهود حسی» را بپوشاند. عقلی که ح...